on-line:

Ogółem na stronie:

Jak studiować w USA

Bartosz Węglarczyk, Waszyngton

Każda amerykańska uczelnia ma własne kryteria przyjmowania i kształcenia studentów. Opisujemy te najbardziej powszechne lub jednakowe dla wszystkich szkół wyższych w USA. Za każdym razem dane te należy jednak zweryfikować, kontaktując się bezpośrednio ze szkołą.

Polska matura OK

Kandydaci do szkoły wyższej muszą mieć za sobą co najmniej 12 lat nauki w szkole podstawowej i średniej, co odpowiada także polskiemu systemu edukacji. Kandydaci muszą posiadać dokument ukończenia szkoły średniej (high school diploma). Większość uniwersytetów w USA uznaje polską maturę, która musi zostać przetłumaczona przez tłumacza przysięgłego i poświadczona albo w polskim MSZ, albo w którymkolwiek konsulacie RP na terytorium USA.

Studia wyższe w USA zaczyna się od studiów przeddyplomowych (undergraduate studies). W szkołach tych istnieją dwa rodzaje kursów - dwuletnie oraz czteroletnie. Po nich kontynuuje się edukację na studiach dyplomowych (graduate studies), trwających także dwa lub cztery lata.

Niektóre zawody (np. medyczne) wymagają studiów pięcioletnich, inne (np. architektura wnętrz) studiów czteroletnich. W sumie nauka na amerykańskim uniwersytecie może trwać od czterech do sześciu lat.

Po dwóch latach studiów przeddyplomowych otrzymuje się tytuł associate w dziedzinie, którą obrało się jako główny kierunek studiów (major), po czterech latach - tytuł bachelor. W wielu uczelniach kierunku major nie trzeba wybierać na pierwszym roku, gdy zajęcia są jednakowe dla wszystkich.

W tym czasie studenci muszą już być jednak zdecydowani co do kierunku, który wybiorą, trzeba bowiem zaliczyć przedmioty wprowadzające - czyli wymagane przez uczelnię przed rozpoczęciem danego kierunku (na przykład jeszcze przed rozpoczęciem kierunku architektura wnętrz student musi zaliczyć klasy rysunku, rysunku technicznego i kompozycji).

Jak się ocenia, jak się studiuje

Studiowanie wygląda w USA inaczej niż w Polsce. Aby zdobyć tytuł associate lub bachelor, należy bowiem zdobyć ustalaną przez uniwersytet liczbę punktów. Za każdy przedmiot oprócz stopnia otrzymuje się punkty - przeważnie trzy. Stopnie (od najgorszego F do najlepszego A) tworzą średnią, od której uzależnione są różnego rodzaju stypendia i nagrody. Zbierane niezależnie od stopni punkty sumują się, by dać razem liczbę wystarczającą do otrzymania stopnia naukowego associate lub bachelor.

Liczba punktów (nazywanych kredytami) różni się pomiędzy kierunkami studiów i uniwersytetami. Zwykle wynosi jednak około 70 kredytów na tytuł associate i około 130 kredytów potrzebnych do uzyskania tytułu bachelor.

Każdy uniwersytet na własną rękę określa, które z przedmiotów wykładanych na danej uczelni student zaliczyć musi, a z których może sobie wybrać najbardziej mu odpowiadające. Aby zostać magistrem architektury wnętrz na uniwersytecie stanowym Maryland pod Waszyngtonem, trzeba więc zaliczyć m.in. trzy klasy projektowania, przy czym nie można wziąć w jednym semestrze dwóch klas projektowania, zaś klasy o numerze II nie można wziąć, zanim nie zaliczy się klasy numer I.

Lista klas obowiązkowych dla kierunku (major) architektury wnętrz na tym uniwersytecie zawiera 20 pozycji, od historii sztuki po podstawy prowadzenia własnej firmy. Lista klas do wyboru zawiera ok. 20 przedmiotów, w tym m.in. wychowanie fizyczne, podstawy socjologii i logikę.

We wszystkich klasach liczba miejsc jest ograniczona, więc nie wszyscy studenci zdążą się na nie zapisać. Zapisy do wszystkich klas zaczynają się tego samego dnia i na wielu uniwersytetach w USA odbywają się poprzez internet. Jeśli student nie zdąży się zapisać do wybranej przez siebie klasy, musi wybrać sobie inny przedmiot i poczekać na rozpoczęcie zapisów w kolejnym semestrze.

Amerykanie studiują w dwóch sesjach - wiosennej i jesiennej. Po każdej sesji wybiera się i zapisuje do nowych klas. Na niemal każdym uniwersytecie można się uczyć także w lecie, bowiem uczelnie organizują tzw. szkoły letnie (summer school). Studenci, którzy mają zaległości lub chcą skończyć studia o semestr lub dwa wcześniej, zostają podczas wakacji w szkole, by zdobyć dodatkowe kredyty. Studia odbywają się wówczas codziennie przez kilka godzin z olbrzymią ilością pracy domowej, by w ciągu przeważnie półtora miesiąca przerobić materiał z całego semestru.

Większość uczelni ogranicza liczbę klas, do których podczas jednego semestru może się zapisać student. Na uniwersytecie stanowym Maryland zaleca się studentom wzięcie maksymalnie pięciu klas w semestrze, ale w zależności od kierunku studiów limit ten może być wyższy lub niższy.

Studenci ze stopniem bachelor mogą studiować dalej, by zdobyć stopień master. Stopień ten tłumaczony jest w Polsce najczęściej jako magister, nie jest to jednak do końca tłumaczenie poprawne, bowiem master wymaga studiowania nieco dłuższego i w praktyce oznacza tyle, co w polskiej uczelni ukończenie studiów podyplomowych. W wielu zawodach nie jest to wymagane, jednak w innych - np. technicznych lub wszystkich medycznych - jest. Polski stopień magistra w USA tłumaczony jest na tytuł bachelor.

Studia dyplomowe w celu uzyskania tytułu master są już wysoko specjalistyczne i trwają zazwyczaj dwa lata. Na wielu kierunkach - np. znanym i w Polsce zarządzaniu biznesowym - aby rozpocząć te studia, należy się wykazać stopniem bachelor z jakiejkolwiek dziedziny. Na innych tytuł bachelor trzeba zdobyć na kierunku ściśle powiązanym z planowanymi studiami na stopień master.

Akredytacja

Amerykański rząd nie wydaje uczelniom wyższym żadnym zezwoleń na działalność - w USA każdy może założyć uniwersytet. Aby trafić do dobrej uczelni, należy więc uczynić jedną z dwóch rzeczy - sprawdzić miejsce szkoły w jednej z licznych klasyfikacji prowadzonych przez media stanowe i ogólnokrajowe lub dowiedzieć się, czy dana uczelnia posiada jedną lub więcej akredytacji.

Akredytacje to wyraz uznania dla danej szkoły lub któregoś z prowadzonej na niej kierunków przez jedną z licznych organizacji edukacyjnych lub zawodowych. Jeśli dana uczelnia posiada więc akredytację np. dla swych studiów księgowych wydaną przez Amerykańskie Stowarzyszenie Księgowych, oznacza to, iż spełnia wymogi tej organizacji. A jej absolwenci bez problemu uzyskają członkostwo w Amerykańskim Stowarzyszeniu Księgowych.

Większość uczelni w USA zabiega o jak największą liczbę akredytacji i chętnie się nimi chwali w swych broszurach lub na stronach internetowych. Największą organizacją wydającą uczelniom w USA akredytacje jest Council For Higher Education Accreditation (www.chea.org). Można tam uzyskać informację o wszystkich wydanych akredytacjach.

Co musisz umieć

Niemal każda uczelnia w USA przyjmuje studentów zagranicznych. Każda z nich wymaga od kandydata udowodnienia posiadania matury oraz doskonałej znajomości angielskiego potwierdzonej egzaminem TOEFL. Każda uczelnia sama określa minimalną liczbę punktów, jakie należy uzyskać na tym egzaminie, ale zazwyczaj jest to liczba pomiędzy 580 a 620 punktów (dla TOEFL zdawanego pisemnie egzamin na komputerze ma odmienną punktację).

Wiele uczelni - przede wszystkim tych najlepszych - stawia studentom również inne liczne wymagania. Prywatne szkoły o profilu religijnym przyjmują jedynie studentów danego wyznania, inne przyjmują tylko dziewczęta lub chłopców. W żadnej ze szkół prywatnych i publicznych (poza specjalistycznymi, np. wojskowymi) nie ma jakichkolwiek ograniczeń dotyczących wieku studentów.

Na najlepszych uczelniach technicznych trzeba się wykazać np. znajomością matematyki wyższej sprawdzaną podczas egzaminów wstępnych. Inne uczelnie wymagają napisania eseju w domu i przysłania go do szkoły pocztą wraz z pozostałą dokumentacją.

Po uzyskaniu zapewnienia ze szkoły, że ma ona miejsce dla studenta z Polski, musi on z uczelnianym listem udać się do najbliższego konsulatu USA po wizę. W USA nie można się uczyć na podstawie zwykłej wizy turystycznej. Z obowiązku posiadania wizy studenckiej zwolnieni są m.in. krewni dyplomatów oraz Polaków legalnie pracujących w tym kraju na kontraktach.

Większość uczelni w USA uznaje niektóre przedmioty z polskich uniwersytetów. Można za nie uzyskać kredyty, co może poważnie skrócić i potanić studia w USA. Aby uzyskać kredyty za studia w Polsce, trzeba dokonać tzw. transferu. Każda amerykańska uczelnia wskaże współpracujące z nią biura tłumaczeń, gdzie wysłany pocztą indeks z polskiej uczelni zostanie - oczywiście odpłatnie - przetłumaczony i opisany. Każdy uniwersytet po uzyskaniu takiego tłumaczenia sam decyduje, czy i które przedmioty z polskiej uczelni uznać i przyznać za nie polskiemu studentowi kredyty.

Czesne

Wszystkie szkoły wyższe w USA są płatne. Na każdej z nich student musi zapłacić z góry za cały semestr. Ceny studiów wahają się od kilkudziesięciu do kilku tysięcy dolarów za przedmiot (czyli za trzy kredyty).

Najtańsze w USA są szkoły publiczne należące do władz stanowych lub władz danego hrabstwa. Ale także w nich opłaty są mniejsze dla mieszkańców danego stanu lub hrabstwa, a wyższe dla przybyszów z zewnątrz.

Uniwersytety nie zapewniają ani darmowego mieszkania, ani żadnych książek. Wiele szkół ma własne akademiki, jednak opłaty za nie wahają się od kilkuset do kilku tysięcy dolarów za pokoje jedno- lub przeważnie dwu-, trzy- i czteroosobowe. W większości tanich uczelni łazienki i prysznice są wspólne. Studenci często decydują się na wspólne wynajmowanie mieszkania lub domu poza terenem uczelni (czyli campusem). Niemal każda uczelnia zapewnia swym studentom darmowy dostęp do zwykle doskonałych siłowni, sal gimnastycznych, boisk sportowych i pływalni. Wiele uczelni ma również własne systemy komunikacji łączącej campus z centrum najbliższego miasta.

Amerykańskie książki, zwłaszcza podręczniki akademickie, są bardzo drogie. Każdy uniwersytet ma własną księgarnię, w której niemal zawsze znajduje się również obszerny dział z książkami używanymi. Nowe i używane podręczniki można kupić także w internecie, np. na bardzo popularnej wśród studentów stronie Amazon (www.amazon.com).

Pomoc finansowa

Większość uczelni stara się pomóc studentom, zwłaszcza tym dobrym, w uzyskaniu pomocy finansowej. Niemal na każdym uniwersytecie istnieje szereg stypendiów dla studentów utrzymujących swą średnią na odpowiednio wysokim poziomie - np. poprzez system zniżek na opłaty za studia. Stypendia w USA przyznają także tysiące fundacji prywatnych oraz amerykański rząd (ten jednak wyłącznie dla obywateli tego kraju).

Wiele z tych fundacji i same uniwersytety chętnie pomagają finansowo także studentom zza granicy. Każda z tych instytucji wymaga jednak od potencjalnego studenta włożenia sporej pracy w przygotowanie dokumentacji i proces ubiegania się o pomoc. Informacje o wielu stypendiach można znaleźć w internecie, m.in. na stronach specjalnie zbudowanych dla zagranicznych studentów w USA - USA Study Guide (www.usastudyguide.com) oraz International Student (www.internationalstudent.com). W internecie można również kupić popularny informator o stypendiach pod tytułem "Peterson's Scholarships for Study in the USA and Canada". Należy jednak przy tym pamiętać, by kupić najnowszą edycję (obecnie jest to edycja na rok 2003).

Nie oszukuj

Amerykańscy studenci przyzwyczajeni są więc do walki o wysoką średnią. Absolutnie naganne i bezlitośnie karane wydaleniem z uczelni jest tu więc oszukiwanie. Choć przypadki oszukiwania przez studentów oczywiście się zdarzają, są jednak nieliczne (zwłaszcza na renomowanych uczelniach), natychmiast trafiają do mediów i są bardzo surowo tępione. W razie wykrycia oszustwa (za które uważa się także ściąganie podczas egzaminów) formalne śledztwo prowadzi zawsze uczelniana policja, często we współpracy z lokalną policją, a nawet z FBI.

Poziom zajęć zależy generalnie od nauczyciela i od ogólnego poziomu uczelni. W niektórych szkołach starannie prowadzony jest kierunek, z którego słynie dana uczelnia, inne zaś pozostawiają wiele do życzenia. Warto więc zapoznać się z recenzjami każdej szkoły lub z którąś z licznych klasyfikacji uczelnianych. Najbardziej znaną z nich jest klasyfikacja pisma "US News & World Report" (education.yahoo.com/college/essentials/articles/college/college_rankings.html).

Studia w USA to dla większości zagranicznych studentów niezapomniane przeżycie. Większość uczelni w tym kraju dysponuje bowiem dobrą kadrą naukową i niemal zawsze doskonałym wyposażeniem. Uniwersyteckie campusy często przypominają miasteczka żyjące własnym, wspaniałym życiem. Na większości uniwersytetów w Ameryce kwitnie studenckie życie - odbywają się liczne koncerty, pokazy i wystawy, działają rozmaite kluby. W wielu przypadkach uczelnie pomagają takim klubom finansować działalność, a nawet przyznają za nie kredyty.

Niemal każda wyższa uczelnia w USA ma na swej stronie internetowej szczegółowe informacje dla potencjalnych studentów. Spis uczelni można znaleźć na Yahoo (dir.yahoo.com/Education/Higher_Education/Colleges_and_Universities/United_States/)

[Pokaż komentarze] | [Dodaj komentarz]

pochodzenie 2003 r.: gazeta.pl